Aralarında Ermenistan, Belçika, Bulgaristan, Kanada, Çin, Fransa, Japonya, Hollanda, Pakistan, Güney Kore, İsveç, Türkiye, Ukrayna ve Birleşik Krallık gibi ülkelerin bulunduğu nükleer enerji kullanan ya da bu alana yatırım yapan ülkeler, Paris’te düzenlenen 2. Nükleer Enerji Zirvesi kapsamında bir araya geldi.
Zirveye ayrıca Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Genel Direktörü de katıldı.
“Enerji güvenliği için temel unsur”
Ortak bildiride nükleer enerjinin güvenli, güvenilir ve sürekli elektrik üretimi sağlayan bir kaynak olduğu vurgulanarak, düşük karbonlu enerji sistemlerinin önemli bir bileşeni olduğu ifade edildi.
Ülkeler, nükleer enerjinin elektrik üretiminde “baz yük” sağlayan bir kaynak olarak enerji güvenliği, enerji çeşitliliği ve sürdürülebilir kalkınma açısından önemli rol oynadığını belirtti.
Bildiride, nükleer enerjinin yenilenebilir enerji kaynaklarını tamamlayıcı bir unsur olduğu ve küresel ölçekte düşük karbonlu enerji sistemlerinin kurulmasına katkı sağladığı kaydedildi.
2050 için nükleer kapasiteyi artırma hedefi
Ortak açıklamada, küresel nükleer enerji kapasitesinin 2050 yılına kadar üç katına çıkarılması yönündeki hedefe destek verildi.
Bu hedef doğrultusunda ülkelerin:
mevcut nükleer santrallerin ömrünü uzatması
yeni nükleer santral projeleri geliştirmesi
küçük modüler reaktörler (SMR) gibi ileri teknolojilere yatırım yapması
gerektiği ifade edildi.
Açıklamada ayrıca nükleer projelerin en yüksek güvenlik ve nükleer silahların yayılmasını önleme standartlarına uygun şekilde yürütülmesi gerektiği vurgulandı.
Finansman ve yatırım çağrısı
Bildiriye imza atan ülkeler, nükleer enerji projelerinin finansmanı için uluslararası finans kuruluşlarına ve özel sektöre daha fazla destek çağrısı yaptı.
Özellikle çok taraflı kalkınma bankaları, uluslararası finans kurumları ve özel yatırımcıların nükleer enerji projelerini “yeşil finansman” kapsamında değerlendirmesi gerektiği belirtildi.
Ayrıca büyük ölçekli nükleer projelerin finansal risklerinin kamu ve özel sektör arasında paylaşılmasını sağlayacak mekanizmaların geliştirilmesi gerektiği ifade edildi.
Gelişmekte olan ülkeler için destek
Ortak bildiride, enerji sistemlerine nükleer enerjiyi dahil etmek isteyen gelişmekte olan ülkelere teknik ve finansal destek verilmesi gerektiği de vurgulandı.
Bu kapsamda ülkeler, nükleer güvenlik, düzenleyici çerçeve oluşturma, insan kaynağı yetiştirme ve teknolojik kapasite geliştirme alanlarında uluslararası iş birliğinin artırılacağını açıkladı.
UAEA’nın rolü vurgulandı
Bildiride, nükleer enerji alanında küresel iş birliğinin güçlendirilmesinde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın kilit rol oynadığı belirtildi.
Ülkeler, ajansın güvenlik standartları, denetim mekanizmaları ve teknik iş birliği programlarının nükleer teknolojilerin barışçıl ve güvenli kullanımını sağlamak açısından kritik öneme sahip olduğunu ifade etti.
Yeni zirve planı
Bildirinin sonunda katılımcı ülkeler, nükleer enerji alanındaki uluslararası iş birliğini sürdürmek ve yeni yatırımları teşvik etmek amacıyla ilerleyen dönemde yeni bir Nükleer Enerji Zirvesi düzenlenmesini desteklediklerini açıkladı. (İLKHA)